“Mùi đất nói lên sức khỏe của vườn.”
Bạn đã bao giờ để ý chưa:
Có những mảnh đất khi xới lên thơm dịu, dễ chịu, như mùi rừng sau mưa.
Nhưng cũng có mảnh đất hôi, tanh, nồng mùi hóa chất – dù cây vẫn đang xanh lá.
+ Đó không phải cảm giác ngẫu nhiên.
+ Đó là ngôn ngữ của đất.
MÙI THƠM CỦA ĐẤT ĐẾN TỪ ĐÂU?
Mùi đất dễ chịu không phải do phân bón, mà đến từ hệ vi sinh vật sống khỏe trong đất.
Khi đất giàu vi sinh:
+ Vi khuẩn có lợi
+ Nấm đối kháng
+ Xạ khuẩn (tạo mùi thơm đặc trưng)
Chúng phân hủy xác bã hữu cơ, rễ chết, phân chuồng…
Biến tất cả thành dinh dưỡng tự nhiên cho cây
Và giải phóng mùi thơm đặc trưng của đất sống
Trong khoa học, mùi này gọi là geosmin – thường chỉ xuất hiện ở đất khỏe, đất còn hệ sinh thái.
ĐẤT KHÔNG THƠM – CHUYỆN GÌ ĐANG XẢY RA?
Khi đất:
+ Dùng quá nhiều thuốc hóa học
+ Diệt cả sâu hại lẫn vi sinh có lợi
+ Ít hữu cơ, đất chai cứng
Hệ vi sinh sụp đổ
Đất “chết dần” nhưng không kêu đau
Cây buộc phải sống nhờ thuốc và phân nhiều hơn mỗi năm
Và rồi:
+ Phải tăng liều
+ Phun dày hơn
+ Bệnh nhiều hơn
Không phải vì cây yếu, mà vì đất đã mất khả năng tự nuôi cây.
ĐẤT THƠM = ĐẤT BIẾT NUÔI CÂY
Một mảnh đất:
+ Có mùi thơm
+ Mềm, tơi
+ Giữ ẩm tốt
+ Ít sâu bệnh bùng phát
Là đất còn hệ miễn dịch tự nhiên
Là đất mà cây không cần dựa quá nhiều vào thuốc
Đó là lý do có những vườn:
“Gần như không phun – mà cây vẫn khỏe.”
Không phải may mắn.
Mà là đất đang làm đúng vai trò của nó.
MUỐN ĐẤT THƠM TRỞ LẠI, CẦN LÀM GÌ?
+ Trả hữu cơ về cho đất
+ Nuôi lại hệ vi sinh vật
+ Giảm dần phụ thuộc hóa chất
+ Chăm đất trước khi chăm cây
Đất khỏe → Cây khỏe → Ít thuốc
Đó là vòng tròn bền vững, không phải lý thuyết.
THAY ĐỔI MỘT CÁCH NHÌN
Lần tới, khi bước vào vườn…đừng chỉ nhìn lá hay trái.
Hãy cúi xuống, xới nhẹ đất lên, và ngửi.
Vì đôi khi, mùi đất đã nói hết tình trạng của cả khu vườn.
