Có một vòng lặp đang diễn ra rất quen thuộc trên nhiều mảnh vườn:
+ Thấy sâu là phun
+ Thấy bệnh là tăng liều
+ Thuốc năm nay không còn hiệu quả như năm trước thì đổi thuốc mạnh hơn
Ban đầu, mọi thứ dường như ổn.
Cây sạch sâu nhanh. Công lao động giảm. Bà con yên tâm hơn.
Nhưng chỉ sau vài năm, rất nhiều vườn bắt đầu bộc lộ vấn đề:
+ Thuốc phải phun sớm hơn
+ Liều phải tăng dần
+ Hiệu quả lại ngắn dần
Khi đó, người nông dân không còn chủ động – mà đang chạy theo ruộng vườn của chính mình.
VẤN ĐỀ KHÔNG NẰM Ở CHAI THUỐC – MÀ NẰM Ở DƯỚI ĐẤT
Thuốc hóa học có thể diệt sâu, diệt nấm rất nhanh.
Nhưng thuốc không phân biệt vi sinh có hại hay có lợi.
Khi phun lặp đi lặp lại:
+ Vi sinh vật có lợi trong đất bị tiêu diệt
+ Đất mất khả năng phân giải hữu cơ
+ Rễ cây suy yếu, giảm sức đề kháng tự nhiên
Cây lúc này giống như một cơ thể mất hệ miễn dịch: còn thuốc thì sống, thiếu thuốc thì suy.
Đây chính là cái bẫy vô hình khiến nhiều vườn rơi vào vòng lặp thuốc – sâu – thuốc.
VI SINH ĐẤT – “HỆ MIỄN DỊCH” BỊ LÃNG QUÊN
Ít ai để ý rằng:
+ Trong đất khỏe luôn tồn tại hàng tỷ vi sinh vật có lợi
+ Chúng giúp phân giải phân bón
+ Ức chế nấm bệnh
+ Và kích hoạt rễ phát triển tự nhiên
Khi hệ vi sinh còn sống, sâu bệnh khó bùng phát thành dịch, và cây có khả năng tự cân bằng tốt hơn trước thời tiết khắc nghiệt.
Chính vì vậy, những vườn bắt đầu nuôi lại vi sinh đất, dù không tăng lượng thuốc,
vẫn thấy cây khỏe hơn, rễ mạnh hơn và ổn định hơn theo thời gian.
TỪ THUỐC → SINH HỌC: MỘT SỰ CHUYỂN DỊCH ÂM THẦM
Nhiều nhà vườn hiện nay không bỏ thuốc ngay, mà chuyển sang cách làm hóa – sinh kết hợp:
+ Giảm dần tần suất thuốc
+ Bổ sung vi sinh vào đất định kỳ (như các chế phẩm sinh học EMINA, EM…)
+ Tập trung phục hồi rễ và môi trường đất
Kết quả không đến sau 1–2 lần, nhưng sau vài vụ, cây ít lệ thuộc thuốc hơn, và người nông dân chủ động hơn rất nhiều.
THÔNG ĐIỆP CUỐI
Không phải cây cần nhiều thuốc hơn – mà đất cần được sống lại.
Sinh học không phải phép màu.
Nhưng đó là con đường giúp cây tự đề kháng, giúp đất hồi sinh và giúp người nông dân lấy lại quyền làm chủ ruộng vườn của mình.
