Rất nhiều cách làm trong nông nghiệp hôm nay bắt đầu bằng một câu quen thuộc:
“Cha ông làm sao thì mình làm vậy.”
Cách làm ấy từng hiệu quả khi đất còn khỏe, khi thời tiết còn ổn định, khi cây trồng chưa bị khai thác đến tận cùng.
Nhưng bối cảnh đã thay đổi — chỉ thói quen là chưa kịp thay.
VẤN ĐỀ CỐT LÕI
Trong nhiều vườn hiện nay:
+ Quy trình chăm sóc dựa trên truyền miệng, không dựa trên hiểu biết về đất
+ Tin kinh nghiệm cá nhân hơn là cơ chế sinh học
+ Ngại tiếp cận kiến thức mới vì sợ “làm khác sẽ rủi ro”
Thế nhưng:
+ Đất đã chai cứng hơn trước
+ Vi sinh vật trong đất suy giảm nghiêm trọng
+ Thời tiết thất thường, hạn – mưa cực đoan
+ Cây trồng bị ép năng suất cao liên tục
Làm cũ, trong một điều kiện hoàn toàn mới.
LỖI SAI LỚN
Không cập nhật kiến thức canh tác mới, đặc biệt là sinh học đất.
Nhiều người chỉ nhìn thấy:
+ Cây cần phân gì
+ Bệnh gì thì dùng thuốc gì
Nhưng lại bỏ quên hệ thống sống dưới đất:
+ Vi sinh vật phân giải
+ Nấm đối kháng
+ Hệ rễ cộng sinh
Trong khi chính hệ thống đó mới quyết định:
+ Cây hấp thu được bao nhiêu dinh dưỡng
+ Khả năng tự đề kháng với nấm bệnh
+ Tuổi thọ và sự bền vững của vườn
HỆ QUẢ ĐANG DIỄN RA ÂM THẦM
+ Không thích ứng được với biến đổi khí hậu
+ Cây trồng ngày càng phụ thuộc phân – thuốc
+ Chi phí tăng nhưng hiệu quả giảm
+ Người nông dân mất dần quyền chủ động, phải chạy theo vật tư
+ Không phải vì người nông dân làm sai, mà vì cách làm cũ không còn phù hợp với một nền đất đã thay đổi.
GÓC NHÌN KHÁC: HIỂU LẠI ĐẤT – HIỂU LẠI CÂY
Sinh học đất không phải điều gì quá mới mẻ.
Thực chất, đó là:
+ Hiểu đất là một hệ sinh thái sống, không phải giá thể vô tri
+ Hiểu cây khỏe là nhờ hệ rễ cộng sinh tốt, không phải do nhiều phân hơn
+ Hiểu vi sinh vật chính là “bộ máy tiêu hóa và miễn dịch” của cây
Những hướng canh tác sinh học (như nhiều mô hình đã áp dụng EMINA và các giải pháp vi sinh tương tự) không phủ nhận kinh nghiệm cũ, mà giúp:
+ Giải thích lại kinh nghiệm đó bằng khoa học
+ Bổ sung phần đã bị bỏ quên: đất và hệ vi sinh
THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG
“Canh tác sinh học không phải cách làm mới – mà là quay về nguyên lý đúng.”
Nông nghiệp bền vững không yêu cầu người nông dân bỏ hết thói quen cũ, mà cần:
+ Hiểu rõ vì sao mình làm như vậy
+ Cập nhật kiến thức để thích nghi với đất – cây – khí hậu hôm nay
+ Khi hiểu đất, người nông dân mới thật sự làm chủ ruộng vườn của mình.
#cafe #saurieng #canhtácsinhhọc #emina #chephamsinhhoc
#emicare #eminhatban #nhanongkhongdunghoachat
