I. THỜI ĐIỂM “XẢ NHỊ” LÀ GÌ?
+ Giai đoạn hoa nở hoàn toàn – nhị tung phấn – nhụy thụ tinh, thường kéo dài 1–3 ngày.
+ Sau khi hoa khép lại, trong 24–48 giờ kế tiếp sẽ bắt đầu quá trình:
– Rụng cánh hoa → cuống bắt đầu chuyển vai trò → nuôi bầu.
– Rụng cánh hoa → cuống bắt đầu chuyển vai trò → nuôi bầu.
Đây chính là thời điểm trái sầu riêng non bắt đầu được hình thành (bầu noãn → quả non).
II. NHỮNG THAY ĐỔI SINH LÝ QUAN TRỌNG SAU KHI XẢ NHỊ
1. Chuyển pha hormone mạnh (GA tăng trở lại, ABA giảm)
Sau khi hoa thụ tinh, cây tự kích hoạt Gibberellin (GA) để phát triển bầu noãn.
Ảnh hưởng đến trái non Nếu GA tăng quá nhanh, mà ABA & Ca–Bo giảm → cuống yếu, rụng hàng loạt trong 7–10 ngày đầu.
2. Dòng dinh dưỡng “đảo chiều”
Trước đây dinh dưỡng dồn lên hoa, nay chuyển sang bầu trái → làm cành – lá bị “đói tạm thời”.
Nếu lá yếu hoặc rễ kém → cây rút dinh dưỡng từ hoa, gây rụng trái.
3. Nhu cầu năng lượng (ATP, đường, P, K) tăng gấp 2–3 lần
Bầu non cần năng lượng cao để phát triển phôi; cần P, K, Mg, Zn để tạo tế bào mới.
Nếu cây thiếu năng lượng (thiếu MAP, Amino) → phôi không phát triển, trái teo – rụng.
4. Sự thay đổi áp suất nước trong mô
Khi hoa tàn, mạch dẫn bị gián đoạn tạm thời; nếu độ ẩm đất thay đổi mạnh → mô cuống nứt.
Trái non rụng hàng loạt do mất áp suất turgor ở cuống.
5. Rễ hoạt động yếu tạm thời
Trong thời gian hoa, rễ ít phát triển; sau khi đậu trái, cây phải “khởi động” lại rễ.
Nếu không có vi sinh kích rễ (BT–EMI, Rooting), dòng dinh dưỡng lên trái bị ngắt, trái non teo dần.
6. Thay đổi enzyme và cân bằng Ca – Bo
Giai đoạn đầu trái non cần Ca-Bo rất cao để hình thành mô vỏ và mạch dẫn.
Thiếu Ca–Bo → mô vỏ yếu, trái dễ nứt – rụng non – đỏ gai.
III. CƠ CHẾ SINH LÝ CỦA HIỆN TƯỢNG RỤNG TRÁI NON SAU XẢ NHỊ
1. 0–3 ngày
Cây còn duy trì hormone hoa (ABA cao), bầu noãn hình thành ➡ Không thấy thay đổi rõ.
2. 4–10 ngày
GA tăng mạnh, ABA giảm → cuống trái yếu, mạch dẫn chưa hoàn chỉnh ➡ Trái rụng sinh lý hàng loạt (rụng lần 1).
3. 10–20 ngày
Mạch dẫn dinh dưỡng dần ổn định; nếu rễ yếu hoặc thiếu Ca–Bo → trái ngừng phát triển ➡ Rụng trái non 10–15 ngày tuổi (rụng lần 2).
4. 20–30 ngày
Trái giữ được, mô vỏ đang phát triển; nếu mưa hoặc đạm cao → bật đọt, GA tăng lại ➡ Rụng trái sinh lý lần 3.
IV. ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG TRÁI NON
1. Rụng trái non sớm (7-10 ngày)
Cuống teo, trái rụng cả chùm: GA tăng nhanh – thiếu Ca-Bo
2. Rụng rải rác (10–20 ngày)
Trái nhỏ, vàng, cuống mềm: Thiếu năng lượng, rễ yếu
3. Trái đỏ gai
Gai nhọn đỏ, trái không lớn: Thiếu Ca, P; mô vỏ chưa ổn định
4. Trái méo hoặc lép múi sau này
Giai đoạn đầu nuôi trái thiếu Mg–Zn: Ảnh hưởng đến phân chia tế bào noãn
V. GIẢI PHÁP THEO QUY TRÌNH EMI CARE SAU XẢ NHỊ (7–21 NGÀY)
Mục tiêu: “Ổn định hormone – phục hồi rễ – cung cấp năng lượng – cố định cuống trái.”
1. Phun lá (mỗi 7 ngày/lần). Liều lượng pha cho 600 lít nước.
+ Ca–Bo (0.9 L): Cố định cuống, ổn định màng tế bào
+ Brassinolide (BR) (30 mL): Giữ cân bằng GA/ABA, chống rụng sinh lý
+ Amino nước EMI (1.8 L): Bổ sung protein, năng lượng cho phôi trái
+ Enzyme cây trồng (180 mL): Tăng chuyển hóa năng lượng, phục hồi rễ–lá
+ Mg–Zn (1 L): Giúp mô trái phát triển đều, chống đỏ gai
Phun sáng sớm 6h–8h, tránh phun lúc hoa tàn rơi nhiều.
2. Tưới gốc (mỗi 10 ngày/lần). Liều lượng pha cho 2000 lít nước /ha.
+ BT–EMI (30 L): Tăng mật độ vi sinh rễ, chống thối rễ – đứt mạch dẫn
+ EMINA Đổ gốc (15 L): Cung cấp enzyme, phục hồi hấp thu dinh dưỡng
+ Rooting EMI (1 kg): Kích rễ tơ mới nuôi trái
+ Canxi–Silic EMI (10 kg): Giữ pH đất ổn định, tăng hấp thu Ca
3. Kết hợp kiểm soát nước – ánh sáng – tán cây
+ Độ ẩm đất (60–65%)
Giữ áp suất turgor ổn định trong mô cuống
+ Ánh sáng (50–60%) tán lọt sáng
Giúp tổng hợp đường (C/N ổn định)
+ Không bón đạm (Trong 30 ngày sau xả nhị)
Tránh tăng GA gây rụng trái
VI. KẾT LUẬN THEO EMI CARE
+ Sau khi xả nhị, cây sầu riêng bước vào giai đoạn “chuyển nguồn sống” – từ hoa sang trái.
+ Nếu không được hỗ trợ đúng cách, cây sẽ tự “chọn lọc sinh lý” → rụng trái hàng loạt.
+ Công thức giữ trái non bền vững của EMI Care:
BR + Ca–Bo + Amino + Enzyme + Mg–Zn + BT–EMI = Cuống chắc – Trái khỏe – Không đỏ gai – Không rụng sinh lý.
Theo thực nghiệm EMI Care 2025 tại Phú Yên:
+ Vườn đối chứng rụng trái 15 ngày tuổi: 58%
+ Vườn áp dụng đúng quy trình EMI Care: <10% rụng, trái non phát triển đồng đều, cuống chắc, gai tròn.
#saurieng #canhtácsinhhọc #emina #chephamsinhhoc
#emicare #eminhatban #nhanongkhongdunghoachat
