(Phân tích theo sinh lý và ứng dụng EMI Care)
I. GIAI ĐOẠN BẮT ĐẦU TÍCH LŨY TINH BỘT
Khoảng 60–90 ngày sau khi đậu trái
1. Trong giai đoạn đầu, lá quang hợp tạo đường saccarose (C₁₂H₂₂O₁₁).
2. Phần lớn lượng đường này được vận chuyển qua mạch libe (phloem) đến trái.
3. Trong tế bào mô cơm, enzyme starch synthase và ADP-glucose pyrophosphorylase chuyển đường → tinh bột dự trữ (amylose & amylopectin).
4. Lúc này, múi trái sầu riêng còn trắng, đặc, chưa mềm, nồng độ tinh bột cao, vị nhạt.
Đây là “giai đoạn tích năng lượng thô”.
II. GIAI ĐOẠN CHUYỂN HÓA TINH BỘT → ĐƯỜNG (KHI TRÁI GIÀ & CHÍN)
Bắt đầu 25–30 ngày trước thu hoạch.
Khi đó, cây giảm vận chuyển đường mới, nhưng enzyme trong trái tăng hoạt động mạnh.
1. Tinh bột bị thủy phân nhờ hệ enzyme amylase
+ α–Amylase: có sẵn trong mô cơm
Cắt chuỗi tinh bột (amylose) thành dextrin & maltose
+ β–Amylase: hoạt hóa mạnh khi trái bắt đầu mềm
Cắt tiếp dextrin → maltose (đường đôi)
Glucoamylase vi sinh và tế bào trái tiết ra Chuyển maltose → glucose (đường đơn)
Kết quả: tinh bột phức (không ngọt) → đường đơn (ngọt, dễ tan).
→ Cơm mềm, vàng, ngọt dần.
2. Chuyển hóa năng lượng & tạo hương thơm
a. Glucose được đưa vào chu trình Glycolysis → Krebs → hô hấp hiếu khí, giải phóng năng lượng (ATP).
b. Một phần glucose chuyển thành:
+ Fructose → tăng vị ngọt thanh.
+ Sucrose → tăng vị ngọt đậm.
c. Phần khác được chuyển tiếp qua chu trình lipogenesis để tạo acid béo (oleic, linoleic) → mùi thơm béo đặc trưng của sầu riêng.
Khi enzyme hoạt động tối ưu, cơm vừa ngọt – dẻo – béo – thơm.
3. Vai trò của hormone & vi lượng trong quá trình này
+ Ethylene (C₂H₄): Kích hoạt enzyme amylase & lipase → làm chín và ngọt cơm
+ Brassinolide (BR): Điều hòa hoạt tính enzyme, giúp chuyển hóa đường hiệu quả, cơm dẻo
+ Magie (Mg): Thành phần trung tâm của diệp lục – duy trì tổng hợp đường
+ Kali (K): Vận chuyển đường từ lá vào trái, duy trì áp suất thẩm thấu
+ Bo (B): Ổn định màng tế bào, giúp đường thấm vào tế bào cơm đồng
+ Canxi (Ca): Giữ cấu trúc cơm chắc, không bở khi chín
+ Enzyme cây trồng EMI: Cung cấp thêm enzyme ngoại sinh (amylase, protease) – tăng chuyển hóa tinh bột nhanh và đồng đều hơn
III. TÁC NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA
Nhóm ảnh hưởng
1. Đạm cao (N)
Ức chế hoạt động amylase → cơm sượng, nhạt
2. Thiếu Kali hoặc Mg
Đường không di chuyển vào cơm → trái nhạt, bở
3. Nhiễm nấm ở cuống (Phytophthora, Colletotrichum)
Dòng dinh dưỡng ngắt → không có đường vào trái
4. Thiếu vi sinh rễ (EMINA Đổ Gốc – BT–EMI)
Rễ yếu → cây không vận chuyển đủ dinh dưỡng
5. Thiếu enzyme hoạt hóa (Enzyme EMI + Amino)
Tốc độ thủy phân tinh bột chậm → trái chín ngoài, sượng trong
IV. GIẢI PHÁP TỐI ƯU HÓA QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA TINH BỘT → ĐƯỜNG
(Theo quy trình EMI Care – 45 ngày cuối)
1. Tưới gốc (25-30 ngày/lần):
EMINA Đổ Gốc 15L + BT–EMI 30L + Amino bột 5kg + Canxi–Silic 10kg / 2000L nước
➡ Giúp phục hồi rễ, tăng hấp thu Kali & Bo → đưa đường vào trái.
2. Phun lá (10 ngày/lần):
600L nước gồm: Ca–Bo 0.9L + K–Silic 1L + Amino nước 1.8L + Enzyme cây trồng 180ml + BR 30ml + Mg–Zn 1L
➡ Cung cấp đầy đủ enzyme và vi lượng xúc tác cho phản ứng chuyển hóa.
3. Quản lý ánh sáng & nước
+ Duy trì tán thoáng sáng 60% → tăng quang hợp tạo đường.
+ Duy trì ẩm độ đất 60–70%, không tưới ngập.
+ Tránh bật đọt mới → tránh chia dinh dưỡng với trái.
V. KẾT LUẬN THEO EMI CARE
Tinh bột chỉ trở thành “cơm sầu riêng ngon” khi có đủ enzyme, vi lượng và
dòng năng lượng ổn định.
Khi rễ khỏe – lá quang hợp tốt – enzyme hoạt hóa mạnh, trái sẽ:
+ Ngọt đậm tự nhiên (do glucose & fructose cao)
+ Cơm dẻo, béo, vàng (do Ca–Bo – Mg–K cân bằng)
+ Hương thơm mạnh (do chuyển hóa lipid hoàn chỉnh)
Thực nghiệm EMI Care 2025 (Đăk Mil – Đăk Nông):
+ Vườn thường: Tinh bột còn 28% khi chín → cơm nhạt.
+ Vườn EMI Care: Tinh bột còn 12%, đường hòa tan tăng 60% → cơm ngọt – béo – dẻo – thơm đậm.
#cafe #saurieng #canhtácsinhhọc #emina #chephamsinhhoc
#emicare #eminhatban #nhanongkhongdunghoachat
